پادشهی بود به عهد قدیم
شیفته خوردنی و زر و سیم
لاغر پنداری و فربه بری
ای عجب آکنده بر لاغری
فربهی مرد به مغز سر است
فربه بی مغز بلی لاغر است
فربه بی مغزکدویی است خوار
لاغر پر مایه در شاهوار
از دو جهان سیم و زر او را و بس
وز ملکی تاج سر او را و بس
فسحت ملکیش ز اندازه بیش
با نظری تنگ تر از مشت خویش
حاصل مردم شده هر سو به باد
لیک شه از مزرعه خویش شاد
مملکت از جور وزیران تباه
لیک نکو حاصل مزروع شاه
زارع گرینده بر احوال خویش
شاه خوش از حاصل امسال خویش
سیم و زر آورده بهم چون جهود
داده پس آنگاه به تربیح و سود
نی غم خلق و نه غم مملکت
بی خبر از بیش و کم مملکت
سود خور و زر طلب و چشم تنگ
بی عظمت چون نم خون روز جنگ
نه ز پی صلح وزیری هژیر
نه ز پی جنگ سواری دلیر
کف لییمش نشد ازحرص و آز
جز ز پی زر ستدن هیچ باز
بسته جز از زر ز دو گیتی نظر
زر و دگر زر و دگر باز زر
پرطمع و کوردل و تیره جان
پادشه و زارع و بازارگان
چون که تجارت کند و زرع شاه
تاجر و زارع به که جوید پناه
شاه بکوشد ز پی سیم و زر
لیک کند بخش بر اهل هنر
گه به سپه تا به رهش سر دهند
گه به رعیت که بدو زر دهند
شه که به یک دست دهد سیم و زر
باز ستاندش به دست دگر
بنده دینار و عبید درم
شاه رعیت نبود لاجرم
گنج برآورد و سپه کرد پست
بی سپهی نظم ولایت شکست
ملک برآشفت و سیه گشت روز
گشت نهان اختر گیتی فروز
خلق شتابان سوی درگه به خشم
رخت فروبسته شه تنگ چشم
با دو سه فراش جگر سوخته
با دو سه صندوق زر اندوخته
برکتف هر یک صندوق زر
خم شده از بار گرانشان کمر
یک تن از آن سه ز تعب شد فکار
آه برآورد و بیفکند بار
گفت به صندوق که ای گنج زر
حاصل خون جگر رنجبر
خلق رسیدند و برآشفت کوی
هان به خداوند خود از من بگوی
کانچه در اینجاست اگر شهریار
بخش نمودی به سلاح و سوار
حالتش امروز به از این بدی
خفت و خواریش نه چندین بدی
گنج که سرمایه سالاری است
چون نشود خرج گرانباری است
