نایب شه چون زگیتی رخت بست
ناصرالملک آمد و جایش نشست
ظاهرا گفتند جمعی کم خرد
بعد جاهل عالمی برجای هست
گفتیم کاین مرد جبان
پشت استقلال را خواهد شکست
این اروپایی پرست است از چه روی
کام خواهید از اروپایی پرست
این نسازد کار را محکم ولی
رشته های ملک را خواهدگسست
در اروپا پخته اند او را و او
سخت از این پخت و پزهاگشته مست
سخت مکار است و ترسو این جناب
دل بر او زبن روی نتوانیم بست
ابلهان گفتند خیر این طور نیست
ناصرالملک آدمی دانشور است
هرکه جاهل ماند دور از آدمیست
هرکه آدم شد ز قید جهل رست
ما بدیشان یک مثل گفتیم نیز
گرچه نشنیدند و تیر از شست جست
کای بسا ابلیس آدم رو که هست
پس به هر دستی نباید داد دست
گر به صورت آدمی انسان بدی
احمد و بوجهل هم یکسان بدی
هرکه روزی چند رفت اندر فرنگ
کی شود اگه ز رسم نام وننگ
وانکه درسی چند از طامات خواند
کی کند در سینه اش دانش درنگ
دیپلوماسی مشربان خشک مغز
خود چه می دانند جز نیرنگ و رنگ
و آن همه نیرنگ هاشان صورتی است
کز درون زشتست و از بیرون قشنگ
هرکجا نفعی است شخصی می پرند
سوی آن چون جره باز تیز چنگ
سوی منصب حمله آرند این گروه
چون مقیمان ترن هنگام زنگ
ناصرالملک از فرنگستان چه یافت
جز تقلب های دزدان فرنگ
سیرتش باری همان باشدکه بود
گرچه باشد صورت او رنگ رنگ
سخت نزدیک است شعر مولوی
در صفات این چنین قوم دبنگ
یک شغالی رفت اندر خم رنگ
اندر آن خم کرد یک ساعت درنگ
پس برآمد یال و دم رنگین شده
کاین منم طاووس علیین شده
ناصرالملک آن برید زشت پی
از فرنگ آمد شتابان سوی ری
شورها انگیخت در آغاز کار
با نواهای مخالف همچو نی
اکثریت گشت گردش چرخ زن
چون بنات النعش برگرد جدی
حیلت آغازبد و ضدیت فکند
در وکیلان حیله بازی های وی
از بیانات پیاپی فاش کرد
آن بناهایی که می افکند پی
باده ای کاندر اروپا خورده بود
کرد در ایران به یک گفتار قی
نیز از او در اعتدالیون فتاد
آنچه در دیوانگان از شور می
مست گشتند و سوی ما تاختند
چون به سوی باغ باد سرد دی
خان نایب نیز می بالید سخت
کامدستم از اروپا سوی ری
بهر ایران علم و فضل آورده ام
تا شوند از فضل من اموات حی
وه چه خوش گفت آن حکیم مولوی
در صفات این گروه لابشی
آن یکی پرسید اشتر را که هی
ازکجا می آیی ای فرخنده پی
گفت از حمام گرم کوی تو
گفت خود پیداست از زانوی تو
ناصرالملک آمد و مسند ربود
با وزیران پیل بازی ها نمود
حیله ها انگیخت تا خود از شمال
شاه سابق با سواران رخ نمود
شستر آن والا مشیر ارجمند
بهر دفعش دست قدرت برگشود
نامداران نیز بر اسب نبرد
زین فروبستند بی گفت و شنود
حمله های آتشین شان شاه را
دادکش از هر طرف برسان دود
شاه خود شد مات لیکن کینه ها
مر وزیران را ز شستر برفزود
دست در دامان این نایب زدند
که بکن فکری در این هنگامه زود
خان نایب نیز انگشتی رساند
تاکه از روسیه بالا شد عمود
آمد از روسیه اولتیماتومی
سرخ و سبز و ازرق و زرد و کبود
ناصرالملک از طبابت های خویش
این چنین بر خستگان بخشود سود
از دواهایش شفا نامد پدید
وتن مریض از آن کسل تر شدکه بود
این مریض و این دوا را مولوی
کرده اندر مثنوی خوش وانمود
گرقضا سرکنگبین صفرا فزود
روغن بادام خشکی می نمود
آن علاج و آن طبابت های او
ریخت یکسر از طبیبان آبرو
خاینان زینکار نبود ننگشان
کور بادا کور چشم تنگشان
بنده و اجری خور روسند و بس
از تمدن خواه تا الدنگشان
کفه شان بالاست در عرض دول
نیست گو در ترازو سنگشان
این وزیران کاروان غفلتند
ناصرالملک است پیش آهنگشان
آن چنان قومی که این شان پیشواست
چیست گویی دانش و فرهنگشان
لاجرم این پیشوا بی هیچ عذر
می کند تقدیم خصم اورنگشان
وین خسان بینند و اصلا شرم نیست
نزکیومرث و نه از هوشنگشان
اندرین صلحی که کردند این گروه
مولوی گفته است روی و رنگشان
کز خیالی صلحشان و جنگشان
و از خیالی نامشان و ننگشان
این وزیران از کهین و از مهین
لعنت الله علیهم اجمعین
ناصرالملک آن یل کار آزمود
اندرین میدان میانداری نمود
گاه شد سر شاخ وگاه آمد به خاک
گاه شد بالا وگاه آمد فرود
در مصالح کرد جنبش دیر دیر
در مفاسد کرد کوشش زود زود
کشت ملت را که خرم بود و سبز
نارسیده از حیل بازی درود
زان سپس قصد فراریدن گرفت
تا نه بیند آنچه خود آورده بود
کرد روشن آتش و خود روی تافت
تا از آن ما را رود در چشم دود
کارهای ملک و رأی خو یش را
جمله پیچید و به صندوقی نمود
چون از ایران رفت آن صندوق را
دست قدرت بی محابا برگشود
تا بداند مسلم و گبر و یهود
کاندرین صندوق جز لعنت نبود
