بخش ۱ - آغاز تاریخ امیر شهاب الدّوله مسعود بن محمود رحمة اللّه علیهما

آغاز تاریخ امیر شهاب الدوله مسعود بن محمود رحمة الله علیهما

همی گوید ابو الفضل محمد بن الحسین البیهقی رحمة الله علیه هر چند این فصل از تاریخ مسبوق است بدانچه بگذشت در ذکر لکن در رتبه سابق است

ابتدا بباید دانست که امیر ماضی رحمة الله علیه شکوفه نهالی بود که ملک از آن نهال پیدا شد و دررسید چون امیر شهید مسعود بر تخت ملک و جایگاه پدر بنشست و آن افاضل که تاریخ امیر عادل سبکتگین را رضی الله عنه براندند از ابتدای کودکی وی تا آنگاه که بسرای البتگین افتاد حاجب بزرگ و سپاه سالار سامانیان و کارهای درشت که بر وی بگذشت تا آنگاه که درجه امارت غزنین یافت و در آن عز گذشته شد و کار بامیر محمود رسید چنانکه نبشته اند و شرح داده و من نیز تا آخر عمرش نبشتم آنچه بر ایشان بود کرده اند و آنچه مرا دست داد بمقدار دانش خویش نیز کردم تا بدین پادشاه بزرگ رسیدم و من که فضلی ندارم و در درجه ایشان نیستم چون مجتازان بوده ام تا اینجا رسیدم و غرض من نه آن است که مردم این عصر را بازنمایم حال سلطان مسعود انار الله برهانه که او را دیده اند و از بزرگی و شهامت و تفرد وی در همه ادوات سیاست و ریاست واقف گشته اما غرض من آن است که تاریخ- پایه یی بنویسم و بنایی بزرگ افراشته گردانم چنانکه ذکر آن تا آخر روزگار باقی ماند و توفیق اتمام آن از حضرت صمدیت خواهم و الله ولی التوفیق و چون در تاریخ شرط کردم که در اول نشستن هر پادشاهی خطبه یی بنویسم پس براندن تاریخ مشغول گردم اکنون آن شرط نگاه دارم بمشیة الله و عونه