بخش ۴۰ - باب سوم

گروهی گمان کرده اند که مال دنیا همه حرام است یا بیشتر حرام و سه قسم شده اند آن قوم که احتیاط و ورع بر ایشان غالب بوده است گفته اند هیچ چیز نخورید مگر گیاه که در دشت باشد و گوشت ماهی و صید و مثل این و گروهی که بطالت و شهوت بر ایشان غالب بوده است گفته اند فرق نباید کرد آن همه می بباید خورد و گروهی که به اعتدال نزدیک تر بودند گفتند آن همه نباید خورد الا به مقدار ضرورت و این هر سه خطاست قطعا بلکه درست آن است که حلالی روشن و حرامی روشن و شبهتی در میانه می باشد تا به قیامت چنان که رسول ص گفته است آن کس که می پندارد که از مال دنیا حرام بیشتر است غلط می کند که حرام بسیار است لیکن بیشتر نیست و فرق است میان بسیار و بیشتر چنان که بیمار و مسافر لشکری بسیارند ولیکن بیشتر ایشان نه اند و ظالمان بسیارند ولیکن مظلومان بیشترند و وجه این غلط در کتاب احیا به شرح و برهان گفته ایم

و اصل آن است که بدانی که خلق را نفرموده اند که چیزی خورند که در علم خدای تعالی حلال باشد که در طاقت کس نیاید بلکه فرموده اند که آن خورند که پندارند حلال است و حرامی آن پیدا نبود و این همیشه آسان به دست آید و دلیل بر این آن است که رسول ص از مطهره مشرکی طهارت کرده است و عمر از سبوی زنی ترسا طهارت کرده است و اگر به شبهه بودندی نخوردندی و پلید خوردن حلال نبود و غالب آن بود که دست ایشان پلید بود که خمر خورده باشند و مردار خورده ولیکن چون پلیدی ندانستی به پاکی گرفتند