بخش ۷۶ - منکرات مساجد

آن بود که کسی نماز کند و رکوع و سجود تمام به جای نیاورد یا قرآن خواند و لحن و خطا کند یا موذنان که قومی بانگ نماز به هم کنند و به الحان بسیار همی کنند که آن منهی است و در وقت حی علی الفلاح جمله تن از قبله بگردانند و دیگر آن که خطیب جامه سیاه ابریشمین پوشد و شمشیر به زر دارد که این حرام است و دیگر نشاید که در مسجدها هنگامه گیرند و قصه گویند و شعر خوانند یا تعویذ فروشند یا چیزی دیگر و دیگر آمدن دیوانگان و مستان در مسجد چون آواز بردارند و اهل مسجد را از ایشان رنج رسد اما کودکی که خاموش بود و دیوانه ای که از او رنج نبود و مسجد آلوده نکند روا بود که در شود اما اگر کودک به نادر در مسجد بازی کند منع واجب نیاید که زنگیان در مسجد مدینه به حربت و درق بازی می کردند و عایشه رضی الله عنها نظاره می کرد ولیکن اگر بازی گاه گیرند منع باید کرد و اگر کسی درزی کند یا چیزی نویسد که مردم را از آن رنجی نباشد روا بود ولیکن اگر به دکان گیرد و همیشه از آن رنجی نباشد روا بود ولیکن اگر به دکان گیرد همیشه مکروه بود اما کاری که به سبب آن غلبه در مسجد پدید آید چون حکم کردن بر دوام و قباله نبشتن نشاید مگر گاه گاه که حکمی فرارسد که رسول ص گاه گاه کرده است

اما آن که گازران جامه در مسجد خشک کنند و رنگرزان جامه رنگ کنند یا خشک کنند این همه منکر باشد بلکه کسانی که در مسجد مجلس گویند و قصه گویند که در آن زیاده و نقصان بود و از کتب حدیث که معتمد است بیرون بود ایشان را نیز بیرون باید کرد که سلف چنین کرده اند اما کسانی که خویشتن را بیارایند و شهوت بر ایشان غالب بود و سخنها به سجع و سرودها می گویند و زنان جوان در مجلس حاضر باشند این از کبایر بود و بیرون مسجد هم نشاید بلکه واعظ کسی باید که ظاهر صلاح بود وزی و هیات اهل دین و وقار دارد و به هر صفت که بود روا نیست که زنان جوان و مردان در مسجد بنشیند و میان ایشان حایلی نباشد چنان که عایشه رضی الله عنها در روزگار خود زنان را از مسجد منع کرد و در روزگار رسول ص ممنوع نبودند گفت اگر رسول بدیدی که امروز حال چیست منع کردی و از جمله منکرات آن است که در مسجد دیوان دارند و قسمت کنند و معامله روستایی راست دارند یا تماشاگاه سازند و به غیبت و بیهوده گفتن مشغول شوند این همه از منکرات است و بر خلاف حرمت مسجد است