بخش ۶۲ - پیدا کردن افسون مال

بدان که مثل مال همچون مار است که اندر وی زهر و تریاک است چنان که گفتیم و هرکه افسون مار نداند و دست به وی برد هلاک شود و بدان سبب است که روا نیست که کسی گوید اندر صحابه کسانی بودند که توانگر بودند چون عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه پس در توانگری عیبی نیست و این همچنان بود که کودکی معزمی می بیند که دست فرا مار کند و اندر سله جمع همی کند پندارد که از آن همی برگیرد که نرم است و اندر دست خوش است وی نیز به گرفتن ایستد و ناگاه هلاک شود

و افسون مال پنج است

اول آن که بدانی که مال را به چه آفریده اند چنان که گفتیم که برای ساز قوت و جامه و مسکن که ضرورت تن آدمی است و تن برای حواس است و حواس برای عقل است و عقل برای دل تا به معرفت حق تعالی آراسته شود چون این بدانست دل اندر وی به قدر مقصود وی بندد و اندر آن مقصود حکمت وی به کار دارد

دوم آن که جهت دخل نگاه دارد تا از حرام و شبهت و از جهتی که اندر مروت قدح کند چون رشوت و گدایی و مزد حمامی و امثال این نبود

سوم آن که مقدار وی نگاه دارد تا پیش از حاجت جمع نکند و هرچه زیادت از حاجت است که نه برای زاد راه دین بدان حاجت است حق اهل حاجت شناسد چون محتاجی پدید آید زیادت از حاجت از آن وی است از وی بازنگیرد اگر قوت ایثار ندارد اندر محل حاجت تقصیر نکند