بخش ۵ - پیدا کردن آن که توبه واجب است بر همه کس و اندر همه وقت

اما آن که توبه واجب است بر همه کس و در همه وقت بدان شناسی که هرکه بالغ شد و کافر است واجب است بر وی که از کفر توبه کند و اگر مسلمان است و مسلمانی به تقلید مادر و پدر است و بر زبان همی گوید و به دل از آن غافل است واجب بود که از آن غفت توبه کند و چنان کند که دل وی از حقیقت ایمان آگاه شود و خیر یابد و بدین نه آن دلیل می خواهم که اندر کلام گویند نیاموزند که آن واجب نیست بر همگنان لیکن آن که سلطان ایمن بر دل وی غالب و قاهر گردد تا حکم وی را باشد و بس

و وی را حکم آن وقت بود که هرچه رود اندر مملکت تن همه به فرمان ایمان بود نه به فرمان شیطان و هرگه که معصیت کند ایمان تمام نبود چنان که رسول ص گفت کس زنا نکند و مومن بود و اندر وقت زنا و دزدی نکند و مومن بود اندر وقت دزدی و از این نه آن می خواهد که اندر این حال کافر است ولیکن ایمان را شعب و شاخه های بسیار است و از شاخه های وی یکی آن بود که بداند که زنا زهر قاتل است و هرکه داند که زهر همی خورد نخورد پس اندر آن حال سلطان شهوت ایمان وی را از آن که زنا مهلک است و هزیمت کرده است یا به غفلت آن ایمان ناپدید شده است یا نور وی اندر دود شهوت پوشیده باشد پس بدانستی که اول توبه واجب است از کفر و اگر کافر نبود از ایمان عادتی و تقلیدی پس اگر این نیز نبود غالب آن بود که از معصیتی خالی نبود از آن نیز توبه واجب بود و اگر همه ظاهر از معصیت خالی بکرد باطن وی از حسد و کبر و ریا و امثال این مهلکات خالی نیست