فصل - قوت نفس و طریقه تحصیل آن

بدان که ضد این صفت بزرگی نفس و محکمی دل است و علامت آن آن است که آدمی تحمل کند آنچه را که بر او وارد می شود و مانند گیاه ضعیف با هر بادی متزلزل نگردد و چون موش و روباه با هر حرکت پایی به چپ و راست ندود بلکه چون کوه پا بر جای که چون بادهای مخالف بر او وزد التفات نکند و چون شیر قوی پنجه از حمله دلاوران رونگرداند

و در احادیث وارد است که مومن صاحب صلابت و مهابت و عزت است و همه اینها فرع بزرگی نفس و قوت دل است

و از حضرت امام محمد باقر علیه السلام مروی است که خدا به مومن سه خصلت کرامت فرموده است عزت در دنیا و آخرت و ظفر در رستگاری دنیا و آخرت و مهابت در دل ظالمان و اهل معصیت و کسی که صاحب این صفت شریف بوده باشد که فی الحقیقه سرآمد بیشتر صفات و افضل اکثر ملکات است خواری و عزت در نظر او یکسان و تهیدستی و ثروت در نزد او همعنان نه از دوستی ابنای روزگار شاد و نه از دشمنی ایشان باک نه از مدح ایشان خرم و نه از مذمت آنان غمناک می گردد چنانکه حضرت امیرالمومنین علیه السلام فرمودند که اگر همه عالم شمشیرها کشند و پشت به پشت یکدیگر داده رو به من آیند سر مویی تفاوت در حال من هم نمی رسد بلکه کسی را که این صفت عنایت شد در پیش او مرض و صحت بلکه حیات و موت بی تفاوت است و از گردش روزگار و تقلب لیل و نهار مطلقا متأثر نمی گردد و از تبدل احوال و تراکم أهوال اصلا متزلزل نمی شود

و این ملکه فاضله صفتی نیست که هر کسی به آن تواند رسید و چشمه ای نیست که هر بی سر و پایی از آن آب تواند نوشید سرا پرده ای نیست که هر شخصی گرد آن تواند گردید بلکه میدانی است که بجز یکه سواران معرکه مردانگی در آن جولان نکنند و راهی است که بجز نامداران وادی شیر دلی قدم در آن ننهند