فصل - تواضع و فروتنی

مذکور شد که ضد صفت کبر تواضع است و آن عبارت است از شکسته نفسی که نگذارد آدمی خود را بالاتر از دیگری بیند و لازمه آن کردار و گفتار چندی است که دلالت بر تعظیم دیگران و اکرام ایشان می کند و مداومت بر آنها اقوی معالجه است از برای مرض کبر و این از شرایف صفات و کرایم ملکات است و اخبار در فضلیت آن بی نهایت است

حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند که هیچ کس تواضع نکرد مگر اینکه خدا او را بلند گردانید

ز خاک آفریدت خداوند پاک

پس ای بنده افتادگی کن چو خاک

تواضع سر رفعت افرازدت

تکبر به خاک اندر اندازدت

به عزت هر آنکو فروتر نشست

به خواری نیفتد ز بالا به پست

بگردن فتد سرکش و تند خوی

بلندیت باید بلندی مجوی

مروی است که خداوند یگانه به موسی علیه السلام وحی کرد که من قبول می کنم نماز کسی را که از برای عظمت من تواضع کند و بر مخلوقات من تکبر نکند و در دل خود خوف مرا جای دهد و روز را به ذکر من به پایان رساند و به جهت من خود را از خواهشهای نفس باز دارد