صفت سیزدهم - شماتت کردن

و آن عبارت است از گفتن اینکه فلان بلا یا فلان مصیبت که به فلان کس رسیده از بدی اوست و با آن سرور و شادی نیز باشد و منشأ این غالبا عداوت و حسد است و بسا باشد که ناشی از جهل به مواقع قضا و قدر الهی شود و این صفت بسیار بد و غایله آن بی حد است

و به تجربهواضح و از اخبار ثابت است که هر که شماتت کند دیگری را به سبب بلیه ای که گرفتار شده باشد از دنیا نمی رود تا خود نیز به آن مبتلا گردد و دیگری او را شماتت کند و حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمود که شماتت مکن برادر خود را که اگر چنان کنی خدا بر او رحم می کند و این بلیه را به تو نازل می کند و فرمود که هر که شماتت کند برادر خود را به مصیبتی که به او روی داده از دنیا نمی رود مگر اینکه به آن گرفتار گردد پس چگونه کسی که از حال خود ایمن شده در مقام شماتت دیگری بر می آید

لا تخافوا از خدا نشنیده ای

پس چه خود را ایمن و خوش دیده ای

تا نروید ریش تو ای جان من

بر دگر ساده زنخ طعنه مزن

علاوه بر اینکه هر بلا و مصیبتی که بر هر مسلمانی می رسد کفاره گناهی از او یا موجب رفع درجه از برای او و بلندی مرتبه او می گردد آیا نمی بینی که

هر که در این بزم مقرب تر است

جام بلا بیشترش می دهند

و شکی نیست که ابتلای زمره اولیاء و مصایب طایفه انبیاء از بدی افعال ایشان نبوده پس عاقل را لازم است که در این مراتب تأمل کنند ابتدا بر خود بترسد و از گرفتاری خود احتراز نماید و بعد از آن بداند که شماتت باعث ایذای برادر مسلم و موجب عذاب آخرت است پس تدبر کند که بلا و گرفتاری دلالت بر بدی و خاری در نزد حضرت باری نمی کند بلکه رایحه قرب درگاه الهی از آن به مشام ارباب بصیرت می رسد پس خود را از این محافظت کن و از این ملهکه نجات ده