دروغ در اعمال و رفتار

و اما کذب در کردار و اعمال آن است که در ظاهر اعمالی از او سرزند که دلالت کند بر خوبی در باطن او و باطن او از آن بی خبر بوده باشد یعنی باطن او موافق ظاهر نباشد و صدق در آن این است که باطن و ظاهر یکسان و مطابق بود یا باطن از ظاهر بهتر و آراسته تر باشد و این مرتبه از صدق اشرف و افضل از صدق در گفتار است

و از این جهت مکرر سید بشر این مرتبه را از حضرت آفریدگار مسیلت می نمود و در اخبار وارد است که چون پنهان و آشکار بنده مومن یکسان بوده باشد خداوند عالم به او بر ملایکه مباهات می کند و می فرماید بنده حق من این است

بعضی از اکابر فرموده است که کیست مرا نشان دهد به شخصی که چشم او در تاریکی شبها گریان است و لب او روزها در محافل خندان باشد

اذا السر و الاعلان فی المومن استوی

فقد عز فی الدارین و استوجب الثناء

یعنی هرگاه پنهان و آشکار بنده مومن مساوی باشد در دو جهان عزیز و مستوجب آفرین و ستایش است

و ان خالف الاعلان سرا فما له

علی سعیه فضل سوی الکد و العنا

و اگر ظاهر او مخالف باطن باشد و ظاهر را به اعمال خیر آراسته و باطن او بی خبر باشد هیچ اجر و مزدی از برای عمل او نیست مگر تصدیع و رنجی که کشیده است

کما خالص الدینار فی السوق نافق

و مغشوشه المردود لا یقتضی المنی