ای تو را آروزی نعمت و ناز
آز کرده عنان اسپ نیاز
عمرت از تو گریزد از پس آز
تو همی تاز در نشیب و فراز
بر در بخت بد فرود آید
هر که گیرد عنان مرکبش آز
چونکه سوی حصار خرسندی
نستانی ز شاه آز جواز
ز آرزوی طراز توزی و خز
زار بگداختی چو تار طراز
زانچه داری نصیب نیست تو را
جز شب و روز رنج و گرم و گداز
چون نپوشی چه خز و چه مهتاب
چون نبویی چه نرگس و چه پیاز
با تو انباز گشت طبع بخیل
نشود هر کجا روی ز تو باز
رنج بی مال بهره تو رسید
مال بی رنج بهره انباز
آن نه مال است که ش نگه داری
تا نپرد چو باز بر پرواز
آن بود مال که ت نگه دارد
از همه رنجها به عمر دراز
بفزاید اگر هزینه کنیش
با تو آید به روم و هند و حجاز
نتواند کسیش برد به قهر
نتواند کسش برید به گاز
جز بدین مال کی شود بر مرد
به دو عالم در سعادت باز
کی تواند خرید جز دانا
به چنین مال ناز بی انداز
در نگنجد مگر به دل که دل است
کیسه دانش و خزینه راز
گر بدین مال رغبت است تو را
کیسه ت از حشوها بدو پرداز
کیسه راز را به عقل بدوز
تا نباشی سخن چن و غماز
وز نماز و زکات و از پرهیز
کیسه را بندهای سخت بساز
چون به حاصل شودت کیسه و بند
به تو بدهم من این دلیل و جواز
بر کشم مر تو را به حبل خدای
به ثریا ز چاه سیصد باز
بنمایمت حق غایب را
در سرایی که شاهد است و مجاز
تا ببینی که پیش ایزد حق
ایستاده است این جهان به نماز
بنمایم دوانزده صف راست
همه تسبیح خوان بی آواز
چون ببینی از این جهان انجام
بشناسی که چیستش آغاز
این طریقی است که ش نبیند چشم
وین شکاری است که ش نگیرد باز
بر پی شیر دین یزدان رو
از پی خر گزافه اسپ متاز
این رمه بی کرانه می بینی
کور دارد شبان و لنگ نهاز
گرد ایشان رمنده کرد مرا
از سر خان و مان و نعمت و ناز
چه کند مرد جز سفر چو گرفت
گرگ صحرا و مرغزار گراز
گر ستوهی ز قال حدثنا
سر به سر خدای دار فراز
که مرا دید رازدار خدای
حاجب کردگار بنده نواز
امت جد خویش را فریاد
از فریبنده زوبعه هماز
خار یابد همی ز من در چشم
دیو بی حاصل دوالک باز
از سخن های من پدید آمد
بر تن آستین حق طراز
سخنم ریخت آب دیو لعین
به بدخشان و جرم و یمگ و براز
مرد دانا شود ز دانا مرد
مرغ فربه شود به زیر جواز
