بخش ۱۱۱ - صف هشتاد و هفتم

آگاه باشید ای برادران که ایزد تعالی مر همه آفریدگان را به کلمه خویش آفرید و کلمت مبدع حق از یافتن پنهان است و اندر صفتی از صفتها نیاید از بهر آنک وی آفرینش محض است و آن چیز کردن چیز باشد نه از چیز و این فضیلت اندر چیزی از چیزها نه یابند تا مر خلق را کلمت مبدع حق حاصل شدی که آن بهشت است به حقیقت و چهار حرف کلمه شهادت بجملگی کلید بهشت است و آن دلیل است بر چهار اصل روحانی و جسمانی که پایداری دو عالم علوی و سفلی بدیشان است پس گوییم که نخست عقل کلید است مر همه هستهای روحانی و جسمانی را از بهر آنک عقل با کلمه مبدع یک چیز است و همه هستها را هستی از کلمه مبدع حق است و نفس کل کلید است مر همه چیزهای ترکیبی را به مقدار بهر خویش از کلمت از بهر آنک چیزها راکه مرورا نظم و تالیف است زیر و هم نشاید آوردن مگر به صورت کردن مر آنرا اندر نفس لطیف پس پیدا آمد که نخست چیزهای ترکیبی و تالیفی اندرنفس کلی بوده است پیش از پدید آمدن و نفس کلی بگشاید مر همه چیزهای ترکیبی را تا پدید آمد بگشایش او پس او کلید مرکبات است و سخن که پیغامبران علیهم السلام بر آن پادشاه بودند کلید همه سیاستهاست نبینی که مردم که سخن گفتن عام مرو را بود پاسبان و سالار همه جانوران گشت و پیغامبران علیهم السلام که سخن گفتن خاص که آن کلام الهی بود مر ایشان را بود پاسبان و سالار خلق گشتند پس درست شد که سخن کلید سیاستهاست و سخن پیامبران کلید است مر همه الفاظ منطقی را که بدان عبارت کردند فضیلتهای عقلانی و نفسانی را و بدان خبر دادند از صورت هر دو عالم و از بودنهای فلکی و به ناطق گشاده شد در نگاه داشت خلق از راه شریعت که به قوت کلمه مبدع مر آنرا بنهاد و و صی کلید بود مر همه معنیهای پوشیده را که بدو گشاده و آراسته شده بود از علم لطیف اندر مثلهای کثیف و ترکیب نفس به عقل از راه تاویل اساس پدید آمد پس اساس کلید بود مر حقیقتهای ترکیب نفس را وتالیف ناطق را از بهر آنک حاصل آن ترکیب نفس کلی مر جسم مردم را تمام شدن نفس سخن گوی بود و تمامی نفس سخن گوی اندر تاویل بود و خداوند تاویل اساس بود و حاصل آن تاویل ناطق مر شریعت و کتاب را معنیها آن بود تا به نفسهای جزیی رسد و آن معنیها از راه تاویل اساس همی رسد به نفسهای جزیی پس درست شد که اساس کلید بود مر حقیقت ترکیبی و تالیفی را