بخش ۲۵ - گفتار هرمس
نظامی گنجویچو قفل آزمایی به هرمس رسید
ز زنجیر خایی درآمد کلید
از آن پیشتر کان گره باز کرد
سخن بر دعای شه آغاز کرد
که بر هر چه شاید گشادن ز بند
دل و رای شه باد فیروزمند
فلک باد گردنده بر کام او
مگر داد از این خسروی نام او
چو شه را چنین آمده ست اختیار
که نقلی دهد شاخ هر میوه بار
مرا هم ز فرمان نباید گذشت
کنون سوی پرسش کنم بازگشت
از آنگه که بردم به اندیشه راه
در این طاق پیروزه کردم نگاه
برآنم که این طاق دریا شکوه
معلق چو دودی ست بر اوج کوه
به بالای دودی چنین هولناک
فروزنده نوری ست صافی و پاک
نقابی ست این دود در پیش نور
دریچه دریچه ز هم گشته دور
ز هر رخنه کز دود ره یافته ست
به اندازه نوری برون تافته ست
همان انجم از ماه تا آفتاب
فروغی ست کاید برون از نقاب
وجود آفرینش بدانم درست
ندانم که چون آفرید از نخست