صبح آمد و مرغ صبحگاهی
زد نغمه بیاد عهد دیرین
خفاش برفت با سیاهی
شد پر همای روز زرین
در چشمه به شوق جست ماهی
شبنم بنشست بر ریاحین
شد وقت رحیل و مرد راهی
بنهاد بر اسب خویشتن زین
هر مست که بود هوشیار است
کندند ز باغ خار و خس را
گردید چمن زمردین رنگ
دزدید چو دیو شب نفس را
خوابید ز خستگی شباهنگ
هنگام سحر در قفس را
بشکست و پرید صید دل تنگ
بر سر نرسانده این هوس را
بر پاش رسید ناگهان سنگ
این عادت دور روزگار است
آراست بساط آسمانی
از جلوه گری خور جهان تاب
بگریخت ستاره یمانی
از باغ و چمن پرید مهتاب
رخشنده چو آب زندگانی
جوشید ز سنگ چشمه آب
وان مست شراب ارغوانی
مخمور فتاد و ماند در خواب
مستی شد و نوبت خمار است
ای مرغک رام گشته در دام
برخیز که دام را گسستند
پر می زن و در سپهر بخرام
کز پر شکن تو پر شکستند
بس چون تو پرندگان گمنام
جستند ره خلاص و جستند
با کوشش و سعی خود سرانجام
در گوشه عافیت نشستند
کوشنده همیشه رستگار است
همسایه باغ و بوستان باش
تا چند کناره می گزینی
چون چهره صبح شادمان باش
تا چند ملول می نشینی
هم صحبت مرغ صبح خوان باش
تا چند نژندی و حزینی
چالاک و دلیر و کاردان باش
در وقت حصاد و خوشه چینی
آسایش کارگر ز کار است
آنگونه بپر که پر نریزی
در دامن روزگار سنگ است
بسیار مکن بلند خیزی
ک افتادن نیک نام ننگ است
گر صلح کنی و گر ستیزی
این نقش و نگار ریو و رنگ است
گر سر بنهی و گر گریزی
شاهین سپهر تیز چنگ است
صیاد زمانه جان شکار است
بر شاخه سرخ گل مکن جای
کان حاصل رنج باغبان است
منقار ز برگ گل میارای
گل زیور چهر بوستان است
در نارون آشیانه منمای
برگش مشکن که سایبان است
از بامک پست دانه مربای
کان دانه برای ماکیان است
او طایر بسته در حصار است
از میوه باغ چشم بر بند
خوش نیست درخت میوه بی بار
با روزی خویش باش خرسند
راهی که نه راه تست مسپار
آنجا که پر است و حلقه و بند
دام ستم است پای مگذار
فرض است نیازموده را پند
و آگاه نمودنش ز اسرار
یغماگر و دزد بی شمار است
آذوقه خویش کن فراهم
زان میوه که خشک کرده دهقان
گه دانه بود زیاد و گه کم
همواره فلک نگشته یکسان
بی گل نشد آشیانه محکم
بی پایه بجا نماند بنیان
اندود نکرده ای و ترسیم
ویرانه شود ز برف و باران
جاوید نه موسم بهار است
در لانه دیگران منه گام
خاشاک ببر بساز لانه
بی رنج کسی نیافت آرام
بی سعی نخورد مرغ دانه
زشت است ز خلق خواستن وام
تا هست ذخیره ای به خانه
از دست مده به فکرت خام
امنیت ملک آشیانه
این پایه خرد استوار است
خوش صبحدمی اگر توانی
بر دامن مرغزار بنشین
چون در ره دور دیر مانی
بال و پر تو کنند خونین
گر رسم و ره فرار دانی
چون فتنه رسد تو رخت بر چین
این نکته چو درس زندگانی
آویزه گوش کن که پروین
در دوستی تو پایدار است
