محمد حسین صغیر اصفهانی زادهٔ سیزدهم ماه رجب ۱۳۱۲ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۹۰ قمری در اصفهان شاعر ایرانی است.در اثر تربیت پدرش که آقا اسدالله نام داشت و یکی از مداحان بود با اشعاری که دیگران در مدح و مصیبت «چهارده معصوم» سروده بودند آشنا گردید و در سنین هشت و نه سالگی شروع به گفتن اشعار کرد به همین دلیل صغیر تخلص گرفت.خود او در مورد تخلصش این گونه سروده است: مرا صغیر تخلص بجا بود که سه چیز مراد دارم و هستم از این تخلص شاد در اول اینکه به عهد صغارتم ایزد زبان به گفتن اشعار جانفزا بگشاد به دوم اینکه نگیرند اکابرم خُرده اگر ز خامه من نقطهای خطا افتاد به سوم اینکه چو روز حساب پیش آید مسلم است که آنجا بود صغیر آزاد از بدو تأسیس انجمن دانشکده اصفهان به سرپرستی عباسخان شیدا در سال ۱۳۳۴ق در آن انجمن شرکت کرد. از همان جوانی به کار بافندگی پرداخته و از راه کار و زحمت به امرار معاش و اداره خانواده پرداخت و استغناء و بینیازی از خلق را پیشه خود ساخت. او در اغلب انجمنهای ادبی اصفهان همچون انجمنهای مدرسه تبریزی، خاکیا، کمال، سعدی و مکتب صائب شرکت میکرد و جزو اساتید پیشکسوت و محترم این انجمنها بهشمار میرفت.به میرزا عباس پاقلعهای شیخ سلسله نعمت اللهیه اصفهان ارادت داشت و در مدح او شعر میگفت.صغیر اصفهانی سرانجام در سهشنبه اول جمادی الثّانی ۱۳۹۰ق (مطابق با مرداد ماه ۱۳۵۰ش) وفات یافت و در جوار حرم رأس الرضا در طوقچی اصفهان به خاک سپرده شد.
بنده را نسبت بمولا ز اعتقاد خود ولا باید کمند انقیاد زین سبب پیغمبر ص با اجتهاد نام خود و ان علی مولا نهاد یعنی اینجا بندگی باید ز جان نیست تنها کافی اقرار لسان بهر آنکس کز دل و جا...
گفت گلی از سر نخوت بخار کی ز تو هر خاطر خرم فکار میکنی از جلوه ناخوش مدام عیش تماشایی بستان حرام نقص کمالات چمن گشته ای مایه بدنامی من گشته یی خار بگفت اینهمه ای گل مناز دار نگه عز...
فلک خم گشت کز خود طرح چوگان تو اندازد چو گو شد مهر تا خود را بمیدان تو اندازد عجب شیرین نمکدانی بود لعلت که میخواهد دل مجروح خود را در نمکدان تو اندازد بمانند دل مجروح من صد چاک شد...
هر کس نه بعشق از سر اخلاص قدم زد از پای درافتاد و بسر دست ندم زد آن یار عرب زاده مابین که دو ترکش یغمای عرب کرد و شبیخون بعجم زد خون دل عشاق ز مژگان سیه ریخت آندم که میان دو سیه چش...
مدد ز چشم پر آبم سحاب می خواهد مگر خدای جهان را خراب میخواهد فشانده ام بدل خویش تخم مهر و وفا نگریم از چه که اینکشته آب میخواهد نقاب بسته یرخ یار بهر شورش خلق وگر نه روی نکو کی نقا...
سر عشقت بدل خسته نهان خواهم کرد ور زند دم بکسی قطع زبان خواهم کرد دل و دین تاب و توان صبر و شکیبا تن و جان همه ایثار تو ایجان جهان خواهم کرد تا بماند به جهان نام و نشانی از من خویش...
در ملک وجود آنچه که از خاک برآید آن به که عدم گردد و از تاک برآید خورشید فلک تیره شود روز جهان شب گر دود دل من سوی افلاک برآید یکتن ز همه خلق جهان زنده نماند آن روز که شمشیر تو بی ...
سهی قد تو به سرو کنار جو ماند بچشم من بنشین کان بجو نکو ماند در ازی شب هجران دلم فسرد اما از این خوشم که بدان زلف مشگبو ماند چو چشم مست تو نرگس بدید شد بیمار برای اینکه بگویند این ...
چون بدل ناوک آن شوخ پری زاد آمد شست او را ز دل آواز مریزاد آمد دوش می گفت که با آتش عشقم چونی ای عجب از من دل سوخته اش یاد آمد ای پری رو که تنت هست بنرمی چو حریر سخت تر از چه دلت ز...
عاقبت دلا دیدی کار یار و من چون شد حاصل من از عشقش دیده پر از خون شد مهر اگر فزاید مهر از چه رو بآن مه من هرچه مهر افزودم جور و کینش افزونشد دوش مستی ما را جام می نشد باعث بل ز غمز...
ایدل این شوخ پریوش که چنین میگذرد باخبر باش که غارتگر دین میگذرد این صنم عمر عزیز است مگر یا شب وصل یا مگر عهد شباب است چنین میگذرد در کمینم که ببوسم لب لعلش آری تشنه لب کی ز سر ما...
تا لبم بوسه چند از تو دلارام نگیرد نشود جان ز غم آزاد و دل آرام نگیرد همه را بوسه عطا کردی و کردی ز غم آزاد این غم ماست که آغاز وی انجام نگیرد وعظ واعظ ز چه دانی نکند جا بدل ما پخت...
ویرانه آن گنج نهان است دل ما گنجینه سر دو جهان است دل ما تا گشته خریدار تو ای گوهر مقصود فارغ ز غم سود و زیانست دل ما احوالی از او پرس که اندر خم زلفت باز آمده از کون و مکانست دل م...
در مخزن لایموت دردانه علیست در کون و مکان امیر فرزانه علیست در کعبه ظهور کرد تا بر همه کس معلوم شود که صاحب خانه علیست
نی نیک و نه بد نه عالی و نی پستم در حیرتم از جهان چه طرفی بستم هرکس نگری بدست دارد هنری من نیست بجز بی هنری در دستم
نه تابع دیریم و نه قایل بکنشتیم نه سالک راه حرم پاک سرشتیم ما دوزخیان بین که طلبکار بهشتیم خرما نتوان خورد از این خار که کشتیم دیبا نتوان بافت از این پشم که رشتیم افسوس که ما نامه ...
هیچ دانی که جوانمرد و هنرور باشد آنکه غمخوار و مددکار برادر باشد نه تو انگر بود آنکس که بود حافظ مال کانکه بخشنده مال است تو انگر باشد ترک احسان مکن از نقص تمکن ز نهار بکن ایثار تو...
اگر نه نفس محیلت مطیع فرمانست چه سود از اینکه جهانی بود بفرمانت اگر نه سایه فکن گشته بی سرایی را چه حاصل اینکه بگردو نکشیده ایوانت تراست گر کنی احسان که حق نوید دهد به هل جزاءالاحس...
بود یکی ظالم مردم گداز مردم از او در حذر و احتراز روز و شبان بود به پیکار خلق کار نبودش مگر آزار خلق کم کمش این خصمی و بیگانگی شد سبب علت دیوانگی رفع نشد خوی بدش از جنون بلکه دل آز...
برافکن پرده تا خورشید تابان از سما افتد خرامان شو دمی تا سرو در بستان ز پا افتد صبا بر هم مزن چین سر زلفش که میترسم ختن ویران شود آشوب در شهر ختا افتد شنیدم آن پری از شهر خود عزم س...
هر زمان زلف چو زنجیر توام یاد آید دل دیوانه ام از غصه به فریاد آید کبک قد تو مگر دیده که در طرف چمن خنده اش بر قد سرو قد شمشاد آید ز آه من روی تو افروخته گردد آری گردد افروخته آتش ...
ما را به یمن عشق روا از توکام شد صد شکر کار ما به محبت تمام شد دوشین به بزم قصه خوبان همی گذشت تا عاقبت به نام تو ختم کلام شد زین بعد ما و عشق تو زیرا که پیش از این پختیم هر خیال ب...
یار بی پرده عبث پرده ز عارض نگشاید رونما جان طلبد تا ندهی رخ ننماید از وفا نام مبر در بر آن شوخ که با وی هر چه مهر تو شود بیش جفایش بفزاید لاف از عقل و دل و دین بر آن مه نتوان زد ک...
اگر از عشق به طور دلت اشراق آید ارنی گوی تو را انفس و آفاق آید نه عجب باشد اگر خرمن گردون سوزد برق آهی که برون از دل عشاق آید ایکه مشتاق نیی بهره ز دیدارت نیست کاید آن شوخ ولی از د...
