داستانِ دیوانه با خسرو

هنج گفت شنیدم که خسرو را فرزندی دلبند جان و پیوند دل بود ناگاهش از کنار او درربودند و تندباد اجل آن شکوفه شاخ امانی را پیش از موسم جوانی در خاک ریخت خسرو چون کسی که از جان شیرین طمع بر گرفته باشد در قلق و جزع افتاد نزدیک بود که به جای اشک دیدگان فرو بارد و جهان را به دود اندوه سیاه گرداند مگر دیوانه شکلی عاقل مست نمایی هشیار دل از مجانین عقلاء وقت که هر وقت به خدمت خسرو رسیدی و خسرو از غرایب کلمات و نکت فواید او متعظ شدی فراز آمد پرسید که خسرو را چه رسیده ست و چه افتاده که برین صفت آشفته حال شده ست خسرو گفت چنین چراغی از پیش چشم من برگرفتند که جهان بر چشم من تاریک شد و به داغ فراق چنین جگر گوشه ای مبتلی گشتم که می بینی

صبت علی مصایب لو انها

صبت علی الأیام صرن لیالیا

دیوانه گفت ای پادشاه عیسی علیه السلام به مصیبت رسیده ای تعزیت کرد و گفت

کن لربک کالحمام الآلف یذبحون فراخه و لا یطیر عنهم اما از تو سؤالی دارم جواب به صواب گوی چنان می خواستی که این پسر هرگز نمیرد گفت نی ولیکن می خواستم که بهره از لذات این جهانی بردارد و عمر دراز بیابد دیوانه گفت از بعضی لذت که یافته بود هیچ با او دیدی گفت نی گفت از آن لذت که نیافته بود هیچ با او بود گفت نی گفت پس درست شد که لذت یافته با لذت نایافته برابرست اکنون چنان پندار که آنچه نیافت بیافت و آنچ نخورد بخورد و بسیار بزیست و پس بمرد