فَریدالدّین ابوحامِد محمّد عطّار نِیشابوری (۵۴۰ - ۶۱۸ قمری) یکی از عارفان و شاعران ایرانی بلندنام ادبیات فارسی در پایان سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم است. او در سال ۵۴۰ هجری برابر با ۱۱۴۶ میلادی در نیشابور زاده شد. وی یکی از پرکارترین شاعران ایرانی به شمار میرود و بنا به نظر عارفان در زمینهٔ عرفانی از مرتبهای بالا برخوردار بودهاست.
بهرجایی روان کز عشق میشد دمی کآنجای آدم را همی شد تماشای بهشتش هر زمان بود که آدم ز آفرینش جان جان بود چو آدم سوی عدن آمد ز شادی بدو جبریل گفتش یا عبادی ببر فرمان حق بنیوش از من که...
حاجت خود را مجوی از زشت روی آنکه دارد روی خوب از وی بجوی مؤمنی را با تو چون افتاده کار تا توانی حاجت او را برآر حاجت خود را جز از سلطان مخواه چون بخواهی یافت از دربان مخواه از وفات...
هرکه با آل پیمبر صاف نیست کار او جز گمرهی و لاف نیست ای برادر چند جویی زر و مال هست این مالت بدنیا خود وبال رو تو گنج آخرت با دست آر تا غنی باشی به پیش کردگار أهل فضل و أهل دانش بر...
الا ای موی مشکین رنگ آخر شدم مویی نیم از سنگ آخر الا ای مشکموی افتاده ام من چو موی تو به روی افتاده ام من منم چون موی تو در چین نشسته تو در رومی کمر بر موی بسته چو مویی گر رسم ای د...
آن خزانه علم و حکمت آن یگانه حلم و عصمت آن شرف عباد آن کنف زهاد آن مجرد آفاق شیخ وقت ابوبکر وراق رحمةالله علیه از اکابر زهاد و عباد بود ودر ورع و تقوی تمام و در تجرید و تفرید کمالی...
قومی که بخواب مرگ سرباز نهند تا حشر ز قال و قیل خود باز رهند تا کی گویی کسی خبر باز نداد چون بیخبرند از چه خبر باز دهند
ورا عبدالسلام آنگه چنین گفت که این مرد این همه عین الیقین گفت که چشم من در این اسرار افتاد شدم من از وجود خویش آزاد چو دیدم روی اودیدم حقیقت نمود سر بیچون در شریعت سراپایش نظر کردم...
با قناعت ساز دایم ای پسر گرچه هیچ از فقر نبود تلخ تر هر سحر برخیز و استغفار کن فرصتی اکنون که داری کار کن همنشین خویش را غیبت مکن غیر شیطان بر کسی لعنت مکن چون شود هر روز در عالم ج...
نمود حق نه چیزی هست بازی تو این دم در تمامت سرفرازی تو قدر خود بدان و سر نگهدار ببین نامت چه چیزی گفت جبار از این گندم حذر میکن دمادم ببین تا حق چه گفته ست گفت آدم که تو زان منی من...
آن هدف تیر ملامت آن صدف در کرامت آن مجرد رجال آن مشرف کمال آن خزانه فضایل عبدالله منازل رحمة الله علیه یگانه روزگار بود و شیخ ملامتیان بود و متورع ومتوکل و معرض هم از دنیا و هم از ...
الا ال عندلیب شاخ بینش وشاق گلستان آفرینش اگرچه در سپاهان و عراقی بترکی گوی قول بی نفاقی چو در حلقت هزار آواز داری بترکی و بتازی راز داری گلی داری بترکستان گرفتار بترکی لایقت زانست...
هرکسی را خود در او جوشی دهند همچو گوش خر باو گوشی دهند خود چه پختند و از آن پختن چه رست سوخت در دیک و تبه کرداو نشست بعد از آن ز آن پخته ناید هیچکار این سخن را ای برادر یاددار خویش...
در حبس وجود از چه افتادم من کز ننگ وجودخود بفریادم من چون می مردم بصد هزاران زاری از مادر خویشتن چرا زادم من
بگفت این وز پیش شاه برخاست وداعش کردو بهر راه برخاست بآخر چون بترکستان رسید او سرای و قصر شاه چین بدید او بسی درگرد آن منظرنگه کرد نشان آنجا که خواست آنجایگه کرد ببود آنروز تا شب گ...
یک حکیمی بود دانا در جهان بر ضمیر او شده حکمت عیان سیر کرده جمله آفاق را او شمرده نقش این نه طاق را چون بسوی کعبه جان شد روان تا ببیند سالک دل را عیان ناگهی باعامیی همراه شد از طری...
در سخا کوش ای برادر در سخا تا بیابی از پی شدت رخا باش پیوسته جوانمرد ای اخی زانکه نبود دوزخی مرد سخی در رخ مرد سخی نور و صفاست زانکه در جنت قرینش مصطفی است اسخیا را با جهنم کار نیس...
آن خواجه درویش آن حاضر بی خویش آن دانند غیوب آن بیننده عیوب آن خزانه حقایق و معانی شیخ علی سهل اصفهانی رحمةالله علیه پس بزرگ ومعتبر بود و ازکبار مشایخ بود وجنید را بوی مکاتبات لطیف...
چو شد شیطان سوی جنت ابا مار درون آن دهن او ماند بیمار تفرج کرد همچون اولین او ز بهر جان آدم در کمین او بد از ملعونی و ناپاکی خویش نظر انداخته اندر پس و پیش چنان پیدا شده با عقل و ب...
خلقی که در این جهان پدیدار شدند در خاک به عاقبت گرفتار شدند چندین غم خود مخور که همچون من و تو بسیار درآمدند و بسیار شدند
بدو گفتم که ای پیر سرافراز نمودی هم از این گویی سرباز بقدر خود مرا بنمود رازم دگر آورد سوی خویش بازم در آن سرلقا ای پیر عالم نمودم اندر این ساعت بیک دم تو اصل لیل و من اصلی ندارم ا...
بشب فرخ چو مرد کاروانی برخویشان فرود آمدنهانی مگر میرفت در بازار یک روز فتادش چشم بر دیدار فیروز عجب ماند و بر او رفت فرخ گرفتش در برو بگشاد پاسخ که چون اینجا فتادی حال برگوی مرا ا...
جوابم داد و گفتا عبدالله کنون از راز جانان کرد آگاه تو هستی بنده و من راز دانم تو هستی سالک و من درعیانم بدان کامشب شدم اینجا نمودار نه جانی دیدم و بیخود ابا یار منم خضر نبی عالم ه...
چار خصلت فعل شیطانی بود داند اینها هرکه رحمانی بود عطسه مردم چو بگذشت از یکی باشد آن از فعل شیطان بی شکی خون بینی نیز از شیطان بود آنکه ظاهر دشمن انسان بود خامیازه فعل شیطان است و ...
چنین دیدم من اندر لوح اسرار تو میدانی نمییارم بگفتار که آدم گندمت اینجای خورد او در این اسرار تو ماتم ببرد او قضا پیوسته کن از پیش دانم دمی دیگر ز جنات مرانم تو پیوستی نمود لعنت من...
